Religion

(Miyalis direksiun manibat king Categoría:Religion)

Sulat ning Arsobispo ning Diosesis San Fernando Bayu Alalan 2007

Tuknang na kang darapat e mayap at at magaral na kang dapat king mayap (Is. 16-17a) Pamangamanung Pastoral dikil king Daratang a Halalan Para karing Talasalpantayang Katoliko ning Lalawigang Kapampangan At para Karing sablang Taung mayap a pilubluban.


King pamaglub tamu king Banal a Paruminggu ban pagmasusyan ing kasakitan, kamatayan at pamanyubling mie ning Ginung JesuKristo, bustan yung – ikaming kekayung pastul – agkatan da kayung abe-abe suryan ing kekatang sarili dikil king seriosung problema ning korupsyun king kekatang kabilugang bansa lalu na king lalawigang Kapampangan. Ban agawa taya iti, iwasan tana ing mipanuldu nune, mitmung kababan tang tanggapan ing meging dake tamu kaniting kasalanang panlipunan., “king nanumang depatan at e tamu depatan.” Tanggapan tamung mitmung kababan, ing pamakiagum tamu kereting maling dapat, o miniral ing ugaling alang pakialam. Panikwanan tamung gawang metung a konkretung kapaglarinan kambe ning masolung kapangakuwan umanan ing kekatang dapat at kakulangan a meging dalan ning pangalala ning panlipunan at moral a sakit a panamdaman ning Kapampangan.

Ing propeta Isaias, misan inagkat ne ing mabilug a balayan Israel king pamagbayung lub, e mu king kapamilatan ning pamanyulud saku at pamanugtug abu, o ning ritual a kararaptanan. “Tuknang na kang darapat e mayap king akakit ku. Tuknang na kang darapat e mayap at magaral na kang dapat king mayap…” (Isaias 1:16-17a). Gimpanan na ing peka simpling pamanalal, ing pamamili king mayap laban king marok, ing pamamili king ustu laban king mali, ing pamamili king katutwan laban king kalaraman. Iti mu naman ing uri ning pamanalal a adwan na kekatamung Kapampangan ning Ginu, ngening magsadya tamu king halalan – ing metung tutung maulagang pamipasyag ning demokrasya, dapot maralas mu namang maging marungis a kararaptanang pampulitika king kekatang bansa.

Maralas daramdaman tamu ing kealan masabal a amanung “Bustan ta nya mu ing pulitika karing pulitiku… Ala tamu ring akarapat… Ala tang pakyalam ken.” Nung ing halalan tungkul ya king pamamili, makananu tamung makabaldugang agampanan iti nung sasabyan tamung “Ala tamu ring akarapat?” Nung ing bie Kristyanu tungkul ya king pamamili king mayap nu man iti painturu, makananu tamung kabud na sabyang pilinan mu nya mu ing e masyadung marok? Payalyan ya ing marok, pilinan ing mayap!

Kaluguran ming kapatad, bustan yung ibuklat mi la kekayu ring pusu mi dikil king korupsyon, jueteng at ing daratang a halalan. Panupaya yu nung menahimik kami king makabang panaun, mekad inisip yu king meging pata na kami dikil king pangasira ning moralidad a lalaso king kaluguran tang lalawigan Kapampangan. Deting amanu ila pin ding kekaming pakibat king malambat yu nang panayang pamagsalita at pamanalakaran dikil king kanser ning lipunan a lalaso king lipunang Kapampangan.

Iti ya ing eksaktung panaun ban panagkat mi ing abe-abe pamigunam, ngening magsadya tana naman king halalan. Karing kasalukuyang mangapalyari king pulitika king Pilipinas, asabi tamung ing pansin ding malda makarikil ya king Kapampangan uling masalang mayayakit king ing KWALTA yang peka puntu babo ning Pulitikang Kapampangan. Pisasabyan ing KWALTA a menibatan king jueteng o king misteryosung “quarrying activities”. Ding padrinong palakad karing iligal at immoral a kalakal at ding makwalta, ilang mika-ating upayang talan king pulitika at pamanungkulan nung e ta kimut ban milantad at sabatan ing makasalikut at mapanyamantala rang kararaptanan.

Dikil king jueteng, buri ming itimid pasibayu ing “pastoral statement” a pepalwal ning CBCP anyang Marso 2003, nung nu karin panagkatan da ing saup-saup a pamaglaban king illegal a sugal at inaus da iting “moral and social cancer.” Kaniting maulang panagkat pastoral, ing CBCP pepakilala ne ing jueteng antimong “mapanyira at maleparan a korapsyon a kabibilangan ding kahina-hinalang grupu ring mamuhunan, talapamingwa at ginu,” at “mapanyira king moral values kalupa ning sipagan, katapatan, at hustisya.” Maka-alarma nung makananung king kasalukuyan, iting mesabing sugal, kaniting tawli, misalikut ya king king legal small town lottery (STL) at meging malagwa para karing padrino ing pasibayung misundung hayagan king arapan da ring manungkulan king local a pamahalaan at pairal king batas king lalawigan. King konteksto ning daratang a halalan, atin keng sangkan ban migaganaka king ing kwaltang ibat king jueteng, yang magpasya king tagumpe ding mapilan a kandidatu.

Dikil naman king “illegal quarrying” buri ming ulitan ing pisyag na ning CBCP anyang Enero 29, 2006, babo ring matsurang bunga ning alang patumanggang pamagmina a e na tutuki king simpleng batas at tuntunan ning kalikasan, at makapaghinalang pabustan da mu ding ahensya ning gobyernu na ating katungkulan magbante at taluki. Ding parokya, lalu na retang atyu karing lugal ning quarry, atin lang sangkan ban migaganaka, lalu na potang kauran, uling kabaluwan da ing keyalan seguridad king karelang kabilyan. Antimurin, idagdag pa kaniti ing bintang dikil king korupsyun a nung nukarin sangkot ya ing milyun-milyun pesus a pondung ibat king quarry king lalawigan. Iting alegasyun, painturu ya king posibilidad a ing pamahalaang lalawigan kewalan ya karing binang kailangan a penakitan a dapat magamit karing dakal a proyektung makasaup karing tau. Misan pa, ing kwaltang ibat king makahinalang quarry, yang magpasya king tagumpe ding mapilan a kandidatu.

Antimong memalen ning bansa, awsan mi la ring sablang talasalpantaya ban makisametung king daratang a halalan.. Katungkulan da ring Katolikung laiko ing ibye ra ing anggang agyu da ban keta, ing karapat-dapat, maki-kagiyuan, matapat, at maka-Dios a kandidatu, a maging kasangkapan ban patupad king mayap a pamagbayu king pulitiku painturu king masanting a pamanungkulan – ilang miyalal king puestu. Katungkulan da naman ding Katolikung laiko , king pamakisanmetung da karing relihiyosu at klerigo, ing makiabe kareng kararaptanan a tingka ning PPCRV kalupa ning pamagaral da ring botante ban gamitan da ing karelang katuliran manalal, at banten ing karelang botu king anggang antas ning pamamilang , manibat karing prisintu hangga king munisipyu, hangga king lalawigan at angga na king nasyunal. Ban itimid ing kaseryusyuan niting dapat, babalikan mi ya ing tawling CBCP pastoral statement (Enero 28, 2007) a sasabing “Dakal kareng kekatang problemang pampolitika a sagabal king higit a panyulung at hustisyang panlipunan, lalu na kareng pakakalulu, manalumpakan la kareng e mipakibatang kutang dikil king nung makananung megawa ring mipalabas a halalan. Anting metung a bansa, e tana paburen ing mika metung pang kontrobersyal a alalan a lalung magpalawig king panlipunang keyalan tiwala at keyalan kapanayan.

Bilang pamuntuk ning Iglesya, hamunan mi la ring sablang kandidatu a tatagal king nanu mang posisyun king kapamahalan king Kapampangan ing direktu at mitmung katutuwang ipasyag hayagan king ali la at kapilan man e la misangkut king jueteng at aliwa pang uri ning sugal, king alang patumangga at korap a pamag-quarry, king pamanyaling botu, king nanu mang uri ning kapamiraytnan king halalan, king magastus a pamangampanya, king karahasan at pamakamate, king iligal a kalakal ning droga.

Awsan mi la pansin ding sablang botante, lalu na ring Talasalpantayang Katoliko na e re bobotu ing ninu mang kandidato a e makapangakung mitmung katapatan at makapanalakaran karing mebanggit a kararaptanan. Paganaka mi karing talasalpantaya ing karelang pangaku ning binyag ing painggulut king dewakan, malati at maragul, at pilinan ing mayap kapilan man. Agyagan mi lang manatiling makabante agyang kaibat ning halalan dikil king korap, immoral at illegal a dapat king pamanungkulan. Agyagan mi la ring laiko ing isulung at suportahan la ring mayap, makatuliran, at maki-kagyuan a kandidatu at mitalakad aguman pang-sektural at katatagan dikil king masanting a pamamahala. Awsan mi la, lalu na, ring kayanakan ban pagmasusyan da ing Pamanyubling Mie king mitmung kapanayan kapamilatan ning pamagpainggulut king keyalan pamagpaulaga at masabal at gamitan ing karelang sikanan painturu king pamagbayu ning lipunan.

Kaluguran a kapatad, balayan na katamu ning Dios a agkatan nang painggulut kareng kekatang kasalanan at arapan ya ing sinubling mebie Ginu. Agkatan mi la ring talasalpantaya, ding botante at kandidatu ing makiagum karing sablang Kristiyanu maglakbe painturu king Kalbaryu a nung nukarin ing Ginu mag-ari ya king trono ning krus kambe ning lugud at kapatawaran. Mananu na sang iting lugud katmuan ne ing kekatamung dapat at linisan ing kekatang pulitiko king nanu mang sama at pamisagsagan. King kapamilatan na mu ning kekatang pamagbayung lub karin ta ya apalto ing bayung lalawigan a mitalakad king katuliran at lugud. Potang pagmasusyan ta ya ing tradisyunal a Salubung at gampanan ing pamaglako ning matuling a belu ning kalungkutan king Nuan a Indu king pangasalubung na king Anak nang sinubling mebie, ipanalangin tamu king ing talukbung ning kasalanan a binalut king kekatang lalawigan, milako ya naman sana ban ipakit na kekatamu ing mibalik a dignidad ding kekatang memalen at mamuntukan a kinabus ning Dios ning lugud.

King pamamilatan ning Virgen de los Remedios at San Jose, adwan tamu ing dinan neng kapaldanan ning Ginung Sinubling Mebie king kapamilatan ning banal a kapakayan at upaya ning Ebanghelyu. Mananu na sanang ing Talasuyung-Pangayari nang Kristong Sinubling Mebie, aliwa ing panagyag ning upaya at kayatinan, yang manantabe at mibayu king kalugurang tang Pampanga.

Miyabie ya keting Syudad ning San Fernando, Pampanga, kaniting 31 ning Marso 20, 2007.